در عين حال جمع ميان اين احتمالات در تفسير آيه نيز بعيد نيست ، يعنى ممكن است آيه اشاره به همه اينها باشد . در هر حال مفهوم آيه اختصاص به مردم عصر پيامبر ندارد بلكه يك قانون كلى در باره همه مردم است لذا در حديث معروفى كه در منابع شيعه از حضرت على ع و در منابع اهل تسنن از شاگرد على ع ابن عباس نقل شده مىخوانيم كان فى الارض امانان من عذاب اللَّه و قد رفع احدهما فدونكم الآخر فتمسكوا به و قرأ هذه الاية : « در روى زمين دو وسيله امنيت از عذاب الهى بود يكى از آنها ( كه وجود پيامبر بود ) برداشته شد . هم اكنون به دومى ( يعنى استغفار ) تمسك جوييد سپس آيه فوق را تلاوت فرمود ( 1 ) . از آيه فوق و اين حديث روشن مىشود كه وجود پيامبران وسيله مؤثرى براى امنيت مردم در برابر بلاهاى سخت و سنگين ، و پس از آن استغفار و توبه و روى آوردن به درگاه حق عامل ديگرى است . اما اگر عامل دوم نيز بر چيده شود جوامع بشرى هيچگونه مصونيتى در برابر مجازاتهاى دردناكى كه به خاطر گناهانشان در انتظار آنهاست نخواهند داشت ، اين مجازاتها در شكل حوادث دردناك طبيعى ، و يا جنگهاى خانمانسوز و ويرانگر يا اشكال ديگر آشكار مىشوند ، همانگونه كه انواع مختلف آن را را تا كنون ديده يا شنيده‌ايم . در دعاى كميل كه از حضرت على ع نقل شده مىخوانيم اللهم اغفر لى الذنوب التي تنزل البلاء : « خداوندا گناهانى را كه مايه نزول بلاها مىشود بر من ببخش » اين تعبير نشان مىدهد كه اگر استغفار نباشد بسيارى از گناهان مىتوانند سرچشمه نزول بلاها شوند . ذكر اين نكته نيز لازم است كه منظور از استغفار گفتن و تكرار جمله

--> ( 1 ) نهج البلاغه كلمات قصار